HP/De Tijd zet met enige regelmaat pas afgestudeerde kunstenaars in de schijnwerpers. Deze week is het de beurt aan Maud Fernhout (28) uit Amsterdam. Haar zinnenprikkelende afstudeerwerk is van 12 tot en met 22 december 2024 te bewonderen tijdens de Debut Expo op het Westergasterrein in Amsterdam.
Maud Fernhout (1996) studeerde Psychologie en Antropologie aan University College Utrecht en volgde een opleiding Fotografie aan KASK Gent en de Fotoacademie Amsterdam. Aan de Fotoacademie rondde ze haar studie af met de eindexpositie Ik hou van Maud / IK NIET.
Het kernthema van je afstudeerexpositie is ‘vluchtigheid’. Wat was het eerste beeld dat je voor ogen had toen je aan deze serie begon?
“In de voorbereiding naar mijn eindexamen is ‘vluchtigheid’ langzaamaan naar voren gekomen als een kernthema in mijn werk. Die vluchtigheid zit hem met name in de hoeveelheid en de inwisselbaarheid van mijn foto’s. Het is dus onmogelijk om één beeld aan te wijzen als beginpunt van de serie, want het beginpunt is juist die enorme hoeveelheid aan beeld. Ik heb dus ook geen foto’s specifiek voor deze serie gemaakt. Het is een samenkomst van werken en losse foto’s uit mijn archief. De titel: Ik hou van Maud / IK NIET is wel uit één beeld gekomen, namelijk een wc-muur-krabbel die een scharrel een keer naar me stuurde, waarbij iemand ‘Ik hou van Maud’ op de muur had gekrast en iemand anders ‘Ik niet’ onder had gepend.”
Is er al een rode draad te ontwaren in je werk?
“De rode draad is mijn belevingswereld en manier van omgang met het leven, die heen en weer schiet tussen hardheid en zachtheid, speelse humor en oprecht verdriet, cynisme en romantiek. Het paradoxale vind ik belangrijk in mijn werk en ik denk dat je dat als kijker ook wel voelt. Soms ben je misschien geshockeerd door een foto, maar daarna krijg je een kalmerende aai over de bol. Soms raak je misschien geëmotioneerd als je iets ziet, maar daarna schiet je weer in de lach.”
Je hebt een achtergrond in psychologie en antropologie. Hoe zien we dat terug in de thema’s die je behandelt?
“Ik denk dat mijn interesse in antropologie en psychologie uit dezelfde bron komt als mijn interesse in fotografie, namelijk het observeren van en reflecteren op de sociale en emotionele kanten van het leven. Ik beleef het leven als heel intens, en door middel van het werk dat ik maak probeer ik daar denk ik grip op te krijgen.”
Liefde, seks en relaties noem je belangrijke thema’s in je werk. Welke kunstenaars, films of muziek hebben je visie op liefde en sensualiteit beïnvloed?
“Grote voorbeelden voor mij zijn Ulay en Marina Abramovic, Nan Goldin en Sophie Calle, omwille van hun rauwe, eerlijke en (behalve Goldin) performatieve manier van werken. In mijn jeugd heb ik ook veel op het podium gestaan als actrice en zangeres, dus het spelen met realiteit en het dramatiseren van dingen is onderdeel van wie ik ben als maker. Wat films betreft ben ik groot fan van David Lynch (Blue Velvet), Stanley Kubrick (Eyes Wide Shut) en Wim Wenders (Der Himmel Über Berlin). Bij alle drie komt dat door een bepaalde intensiteit en mysterie die zij in hun werk leggen. Daar tegenover zie ik Harmony Korine (Spring Breakers), Emerald Fenell (Promising Young Woman) en Sean Baker (Anora) ook als inspiratiebronnen met hun meer luchtige, humoristische stijl. Maar ik heb ook een enorme zwak voor klassieke romantische drama’s als Titanic, Before Sunrise en The Notebook. Ik werk graag met romantische clichés waar ik dan weer iets tegenover kan zetten.”
Kun je iets meer vertellen over de foto van Boet? Hoe kwam je op het idee van die zoenen op zijn rug?
“De foto van Boet heb ik gemaakt tijdens de eerste coronaweken van 2020. Eind 2019 gingen we na vier jaar een relatie te hebben gehad uit elkaar. We woonden samen in Gent (we studeerden allebei aan het KASK – hij film, ik fotografie) en hij was net een paar weken vertrokken toen corona uitbrak. In België betekende dat meteen een lockdown. Omdat ik tot de risicogroep behoorde in verband met longproblemen, is hij weer bij me ingetrokken om de boodschappen te doen en om samen de lockdown uit te zitten. In die periode hebben we samen het verdriet van het eindigen van onze relatie verwerkt, en voor mij betekende dat met name dat ik veel aan het fotograferen was. Uiteindelijk is daar een slideshowproject uit gekomen: Benauwd. Ik fotografeer veel spontaan en op documentaire wijze, maar soms krijg ik ineens een heel helder beeld in mijn hoofd, wat ik dan uitteken op papier en vervolgens precies zo maak. Daar was dit beeld van Boet met de zoenen er één van. Ik denk dat het uit een verlangen kwam om een fysiek teken van mijzelf en mijn liefde voor hem op hem achter te laten, als een herinnering aan wat we hebben gehad. Tegelijkertijd liet ik hem ook los, waar de pose van het haar voor zijn gezicht, zijn rug naar me toe en een open blauwe lucht op de achtergrond symbool voor staan. Het maken van deze foto, waarvoor ik onder andere in onze slaapkamer zijn hele rug en schouders onder heb gekust, vormde in zichzelf weer een soort performance of ritueel in het proces van elkaar loslaten.”
Kun je iets meer vertellen over het portret van de rokende Maria? Hoe ken je haar?
“Ik ken Maria via The Unsafe House van kunstenaar Tarik Sadouma, een kunstenaarscollectief annex sekte waar ik sinds kort steeds meer bij betrokken ben. Dit portret heb ik gemaakt tijdens de voorbereidingen voor een event bij The Unsafe House, waarbij Maria zichzelf onder de neptattoo’s aan het plakken was en al rokend in een korset hees. De foto is verder niet geënsceneerd. Er hangt een hele mythische en surreële sfeer rondom The Unsafe House en zijn leden, waarbij ik als een soort antropoloog-fotograaf aan het vastleggen ben wat daar zoal gebeurt. Dat is veel, dus daar moeten we het in een ander interview nog maar eens over hebben.”
Wat is de belangrijkste les die je tot nu toe hebt geleerd als fotograaf?
“Dat het fotograaf-zijn mij een excuus geeft om heel snel en makkelijk dichtbij mensen en situaties te komen die ik om welke reden dan ook aantrekkelijk of interessant vind. Leven is voor mij ervaringen opdoen, daar steeds weer iets van leren en op die manier blijven veranderen. Door telkens mijn lens op iets nieuws te richten gaat dat bijna als vanzelf.”
Het werk van Maud Fernhout en 14 andere pas afgestudeerde fotografen is van 12 tot en met 22 december te zien tijdens Debut Expo op het Westergasterrein (Pazzanistraat 1) in Amsterdam.
Nick Muller 