Welke boeken mogen absoluut niet ontbreken in je kast? In deze rubriek lees je over de aanraders van doorgewinterde boekenlezers. Dit keer deelt Nick Muller zijn favorieten met GQ.
Interview met GQ, verschenen op 7 november 2026.
Nick Muller (1992) is journalist en neerlandicus. Hij zit in de redactionele leiding van HP/De Tijd en schrijft daarnaast voor onder meer de VARAgids en de Playboy. Op 24 november verschijnt zijn nieuwste boek, Ongekend, waarin 99 schrijvers een vergeten Nederlandstalig meesterwerk aanprijzen. Muller leest zo’n tien boeken per maand en won dit jaar de Prijs voor Jonge Boekverzamelaars. Kiezen lukte hem niet, dus dit is een willekeurige greep uit de boeken die hij op Goodreads vijf sterren gaf.
Kaas – Willem Elsschot
Frans Laarmans is klerk op een scheepswerf in Antwerpen, een jaar of vijftig oud, en lust geen kaas. Toch neemt hij het aanbod van zijn rijke kennis Van Schoonbeke aan om vertegenwoordiger te worden van de Amsterdamse kaasfirma Hornstra, omdat hij in diens kring dan wordt voorgesteld als “groothandelaar in voedingswaren”. Zijn broer, die dokter is, schrijft hem voor drie maanden ziek wegens zenuwen, zodat hij zijn baan op de werf kan houden. De firma stuurt hem twintig ton volvette Edammer. Laarmans laat een telefoon aanleggen, richt naast de badkamer een kantoor in en zoekt lang naar een firmanaam. Hij begint bij ‘Kaashandel’ en komt uit bij General Antwerp Feeding Products Association, afgekort Gafpa, wat hij zelf “een echt slagwoord” noemt. Met de verkoop begint hij niet. Op een paar bollen voor familie en kennissen na blijft de kaas in het pakhuis liggen. Aan het eind van het boek zit Laarmans weer op zijn oude kantoor op de werf, en in het pakhuis ligt nog twintigduizend kilo kaas.
Ieder voor zich en God tegen allen – Werner Herzog
Werner Herzog is een Duitse filmregisseur die weigert met trucage te werken. Zijn film Fitzcarraldo (1982) gaat over een Ier die in het Peruaanse oerwoud een operahuis wil bouwen en om dat te betalen een stoomboot over een berg laat slepen. Herzog weigerde te werken met een schaalmodel. Hij liet een echte boot door honderden inheemse arbeiders de heuvel op trekken. De filmopnames, die in totaal vier jaar duurden, liepen van begin af aan mis. Hoofdrolspeler Jason Robards werd ziek en kwam niet meer terug. Mick Jagger, die een belangrijke bijrol vervulde, moest weg omdat de Rolling Stones weer op tournee gingen. Herzog schreef Jaggers rol uit het script en begon opnieuw, nu met de roemruchte Klaus Kinski in de hoofdrol. Kinski maakte op de set zoveel stampij dat een stamhoofd van de Machiguenga aan de regisseur vroeg of ze hem moesten doden. Herzog zei nee, want hij had Kinski nog nodig. Zulke verhalen staan in zijn memoires. Het is de beste autobiografie die ik ken.
Himmler in New York – Arnon Grunberg
Hoofdpersoon H ontwerpt postzegels in New York en is een achterneef van Heinrich Himmler, de nazileider die verantwoordelijk was voor de concentratie- en vernietigingskampen. Zijn achternaam heeft hij ingekort tot één letter. H is getrouwd met een Joodse vrouw en noemt hun zoontje ‘de laatste Jood’. Het verleden heeft hij naar eigen zeggen aanvaard en daarna van zich afgeschud, zoals een koe met haar staart de vliegen wegslaat. Als zijn vrouw ontdekt dat hij vreemdgaat, vertrekt ze naar een muziekfestival in Israël, waar ze op 7 oktober 2023 door Hamas wordt ontvoerd. H is op dat moment een huis aan het bezichtigen in Philadelphia. Dat gebeurt allemaal in het eerste hoofdstuk. Ik ben er net in begonnen, maar ik voel nu al dat dit een van mijn favoriete boeken van hem wordt, niet in de laatste plaats vanwege de droge, laconieke humor, waarmee Grunberg de zwaarste onderwerpen opdient.
Just Kids – Patti Smith
Patti Smith was twintig toen ze in de zomer van 1967 met een paar dollar op zak vanuit New Jersey naar New York vertrok. De eerste nachten sliep ze in parken en metrostations. In Tompkins Square Park redde Robert Mapplethorpe haar van een afspraakje met een oudere man door te doen alsof hij haar vriend was. Mapplethorpe maakte toen nog collages van plaatjes uit tijdschriften en begon pas later te fotograferen. Ze werden geliefden, en toen hij merkte dat hij op mannen viel, bleven ze vrienden. In het Chelsea Hotel kregen ze kamer 1017, de kleinste van het hotel, voor 55 dollar per week, op voorwaarde dat de manager een map met hun werk mocht houden. Smith maakte soep van sla en een bouillonblokje. Kort voor zijn dood aan aids, in 1989, vroeg hij haar hun verhaal op te schrijven. Dat is dit boek geworden.
Ze hebben mijn vader vermoord – Édouard Louis
Édouard Louis heette als kind Eddy Bellegueule en groeide op in Hallencourt, een arm dorp in Noord-Frankrijk. Hij was een homoseksuele jongen in een gezin waar een man vooral hard moest zijn. Zijn vader werkte in een fabriek, tot hem daar iets zwaars op de rug viel. Sindsdien loopt hij slecht. Dit boek is een brief aan die vader. Halverwege wordt de brief een aanklacht. Louis noemt de presidenten bij naam, van Chirac tot Macron, en schrijft bij elk van hen wat hun maatregelen zijn vader kostten. Zijn medicijnen werden niet meer vergoed, met zijn kapotte rug moest hij als straatveger aan de slag om zijn uitkering te houden, en onder Macron ging er vijf euro per maand van zijn huurtoeslag af. Ik moet nog vaak aan dit boek, en aan de andere boeken die hij over zijn jeugd schreef, denken.
Vlucht zonder einde – Joseph Roth
Franz Tunda, eerste luitenant in het Oostenrijkse leger, raakt in augustus 1916 in Russische krijgsgevangenschap. Hij ontsnapt naar Siberië en hoort daar pas in 1919 dat de oorlog voorbij is. Als hij thuiskomt, is het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije opgeheven. Zijn verloofde is intussen getrouwd. Tunda gaat naar Bakoe, naar Moskou, naar zijn broer in Duitsland en ten slotte naar Parijs. Daar staat hij op 27 augustus 1926 voor de Madeleine, zonder beroep, zonder liefde en zonder hoop. Het boek eindigt met de zin: “Zo overbodig als hij was niemand ter wereld.” Roth noemde de roman ‘Een verslag’ en schreef hem eerst in de ik-vorm. Later maakte hij er een hij-verteller van. Grunberg schrijft in zijn inleiding dat Roth het sentiment niet schuwt zonder ooit sentimenteel te worden. Roth groeide zelf op in het keizerrijk dat Tunda kwijtraakt. In 1933 vluchtte hij voor Hitler naar Parijs, waar hij in 1939 aan de drank bezweek.
Net niet verschenen boeken – Gummbah
Cartoonist Gummbah gaat in dit boek uit van de bewering dat er wereldwijd naar schatting een miljoen boeken liggen opgeslagen die nooit zijn verschenen en alleen als proefexemplaar bestaan. Hij verzamelde er zogenaamd bijna honderd. Bij elk boek staat het omslag, een auteursfoto, een flaptekst, een lovend citaat van een criticus en een fragment uit de tekst. Het fragment uit Een lelijke homo heeft geen reet aan zijn kont van Jack Simons gaat over een wasmachineverkoper en eindigt met de prijs van een Zanussi: 1195 gulden. Andere titels zijn Borduren met gebalde vuisten, Op het kerkhof der waanzin waaien winden het hardst en Met een rugzak stampvol porno dwars door Aken. De omslagen zijn deels collages. Geen van de boeken, schrijvers en critici bestaat.
