Charles Aznavour, Heineken Music Hall, 2013. Op uitnodiging van diens dochter Seda mocht ik na afloop van het concert met De Grote Meester wat keuvelen en maakte dit portret. Zijn tien miljoenste portret, zei hij lichtelijk verveeld. Mijn eerste portret, zei ik. Toen, nonchalant: ‘Ach, ik loop ook pas tachtig jaar mee als artiest.’
HP/De Tijd Expo geeft jonge kunstenaars een podium om hun werk te tonen. Waarom? Omdat er veel moois wordt gemaakt én om uw ogen te verwennen. Deze week: fotografe Raquel Huijgen uit Rhoon.
Raquel Huijgen (1990) studeerde in juli af aan de Willem de Kooning Academie te Rotterdam, in de richting Autonome Beeldende Kunst. Op dit moment is ze, naast haar bijbaantje, bezig om een carrière in de kunstwereld van de grond te tillen.
Over haar werk
“Bedekken, verdwijnen, blootgeven en verhullen: het zijn zomaar wat begrippen die ik sober probeer te verbeelden in mijn fotoseries. Ik maak foto’s van een individu in een huiselijke omgeving en bevraag hierbij de plek en identiteit van de mens door deze fysiek samen te laten vallen met de omgeving. Zoals bijvoorbeeld met kleding. Wat betekent schoonheid, kan men zich daarmee kleden? Neemt schoonheid toe bij het verder verhullen of juist bij het zich ontdoen van de kleding? Ik geef dat gevecht weer tussen het naakt en kwetsbaar zijn en het verbergen met materialen. Laag na laag probeer ik in de buurt te komen van wat ik denk dat de maatschappij van ons mensen verwacht. En elke stap is er een, dichterbij en verder van de realiteit af.”
Meer werk van Raquel Huijgen vindt u hier.
HP/De Tijd Expo geeft jonge kunstenaars een podium om hun werk te tonen. Waarom? Omdat er veel moois wordt gemaakt én om uw ogen te verwennen. Deze week: Anne Laoût uit Almere.
Anne Laoût (Almere, 1993) zit op dit moment in het laatste jaar van de opleiding tot docent beeldende kunst & vormgeving aan de Hogeschool voor de Kunsten in Amsterdam. Op dit blog vertelt ze over het proces van haar afstudeerwerk.
Over haar werk:
“Ik ben in mijn werk nu ruim een jaar bezig met het combineren van de thema’s ‘de nieuwe mens’ en ‘techniek als tweede huid’. Ik houd ervan om te testen met verschillende materialen. Bijvoorbeeld in mijn werk Stalactite. Ik heb een afdruk gemaakt van het lichaam van het model, en over die afdruk met een lijmpistool transparante lijm ‘gedrupt’. Het uitgangspunt en inspiratie hierachter zijn de organische vorm van druipstenen, die ik wilde combineren met het menselijke lichaam in een draagbaar object.
“Een ander werk waarin dit tot uiting komt, is Pellicle. Dit werk bestaat volledig uit twee materialen: transparante lijm en vernis. Met lijm heb ik cirkels gevormd tot grote plakken, de openingen in de cirkels later ingevuld met een laagje vernis. De plakken lijm en vernis heb ik daarna verbogen tot de uiteindelijke vorm. Ik heb gespeeld met het concept ‘lamp’ en ‘lichtsculptuur’ en heb voor de esthetiek ook hier organische vormen als uitgangspunt genomen.”
Meer werk van Anne vindt u hier.
HP/De Tijd Expo geeft jonge kunstenaars een podium om hun werk te tonen. Waarom? Omdat er veel moois wordt gemaakt én om uw ogen te verwennen. Deze week: de 27-jarige Noortje Zijlstra uit Den Haag.
Noortje Zijlstra (Huizen, 1986) studeerde in 2010 af aan de Willem de Kooning Academie te Rotterdam, afstudeerrichting: mode. Na het derde studiejaar besloot ze, naast het maken van couture, zich te verdiepen in het maken van autonoom werk. Haar afstudeerwerk is dan ook een combinatie tussen mode ‘meisjes met baarden’ en een installatie ‘meisjes met baarden installatie’.
Over haar werk
“De thema’s in mijn werk zijn mijn fascinaties voor bepaalde zaken. Baarden, dieren, ‘weet wat je eet.’ Om een voorbeeld te geven: zie ‘Drumstick.’ Dat is een aanklacht tegen de vleesindustrie. Vroeger had mijn oma varkens in de achtertuin. Als het tijd was werd er een geslacht. Ze wist wat ze at. Ik denk dat veel mensen, als ze ’s avond hun stukje vlees op hun vork prikken, er niet bij stilstaan dat het stukje vlees dat ze in hun mond schuiven een levend wezen is geweest. Door het kuikentje te verbouwen tot een drumstick die uit een willekeurige supermarkt had kunnen komen wil ik mensen daarover na laten denken.”
Meer werk van Noortje Zijlstra vindt u hier.
HP/De Tijd Expo geeft jonge kunstenaars een podium om hun werk te tonen. Waarom? Omdat er veel moois wordt gemaakt én om uw ogen te verwennen. Deze week: de 22-jarige Cecilia Rebergen uit Utrecht.
Cecilia Rebergen (Utrecht, 1991) studeerde van 2009 tot 2013 Fine Art and Design in Education aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Vanaf zaterdag 30 november is haar werk, net als dat van eerdere exposanten, te zien op de expositie CC: Casco Concreet in Utrecht.
Over haar werk
“Diverse ontwikkelingen in de technologie (steeds hogere gebouwen, steeds snellere vliegtuigen) geven ons het gevoel alsof de wereld maakbaar is en de mens onoverwinnelijk. Het falen van deze symbolen van onoverwinnelijkheid vind ik fascinerend. Ze blijken toch breekbaar te zijn, en slaan daardoor een gat in de fundamenten waar veel mensen onvoorwaardelijk in geloven. Aan de andere kant opent het afbreken van die symbolen, letterlijk en figuurlijk, plekken voor andere vormen van vooruitgang en optimisme. Op deze manier heeft mijn werk een actueel karakter: in afbraak en opbouw zie ik een metafoor voor de wereld van nu.”
Meer werk van Cecilia Rebergen vindt u hier.
HP/De Tijd Expo geeft jonge kunstenaars een podium om hun werk te tonen. Waarom? Omdat er veel moois wordt gemaakt én om uw ogen te verwennen. Deze week: Fieke van Dieren uit Schiedam.
Fieke van Dieren (Blaricum, 1984) studeerde in 2009 af aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst in Den Haag in de richting grafische kunst. Momenteel is haar werk onder meer te zien in het stadhuis van Leiden en in de Kunstsalon in Assen.
Over haar werk
“Mijn werk bestaat uit een combinatie van fotografie en illustratie. Dit zorgt ervoor dat een zekere gelaagdheid mijn werk ontstaat. Letterlijk, door de opbouw in lagen (net als bij een collage), maar ook figuurlijk in mijn streven naar diepgang. Ik werk niet met vaste thema’s of onderwerpen, en start mijn werk ook niet vanuit een filosofische gedachte, zoals veel kunstenaars wel doen. In mijn geval ontstaat het beeld vanzelf, en vanuit daar ontstaat weer een gedachte of een geschiedenis. In omgekeerde volgorde, dus.”
Meer werk van Fieke van Dieren vindt u hier.
De korte film, of liever gezegd: de korte animatiefilm, maakt een flinke opmars. Het zijn niet alleen de grote bedrijven als Pixar die prachtige animaties kunnen maken. Neem bijvoorbeeld Edwin Schaap, student aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, die onlangs een ontroerende animatie maakte over een misvormd jongetje.
Wij willen meer van dit soort werk gaan tonen. Onze intentie is om vanaf januari 2014 eenmaal per week een korte film op de website van HP/De Tijd te plaatsten. Het mag een animatiefilm zijn, een korte speelfilm, maak niet uit. Enig criterium: de film mag niet langer dan een paar minuten duren.
Iets insturen? Stuur me een mail o.v.v. Filmexpo. Mijn emailadres is: nickhpdetijd[at]gmail.com. Ik hoor het graag!
UPDATE: Check de rubriek Film Op Vrijdag hier.
Het studentenblad Propria Cures meldt vandaag dat schrijver Joost Zwagerman vorig jaar 60.000 euro subsidie heeft gekregen van het Letterenfonds. En nog erger: zijn vriendin, werkzaam bij het Letterenfonds, zou daarvoor hebben gezorgd. De verontwaardiging op internet is groot. De schrijver zelf noemt het verhaal echter ‘complete onzin’ en reageert op het bewuste artikel.
U bent boos op Propria Cures.
“Nou, boos… Het is onjuist wat ze schrijven. In feite is het zelfs smaad en laster. De auteur van dit artikel schrijft op Twitter dat hij er zijn levenstaak van maakt mij ten val te brengen, te beschimpen en kapot te maken. En waarom? Om roem te vergaren.”
U heeft dus niet ten onrechte 60.000 euro aan subsidie opgestreken vorig jaar?
“Nee, daar klopt helemaal niets van! Als het zou kloppen, zou ik toch met het schaamrood op de kaken door het leven gaan? Ik zal het uitleggen: ik heb vorig jaar 25.000 euro subsidie aangevraagd voor een gedichtenbundel, en 35.000 euro voor een roman. Die beurs voor de dichtbundel kreeg ik vorig jaar, de beurs voor de roman kreeg ik dit jaar. En het is helemaal niet leuk om een werkbeurs aan te vragen hoor. Dat doe je alleen als je royalty’s zo laag zijn dat je niet van de pen kan leven.”
En dat is bij u dus het geval?
“Men denkt dat je als je regelmatig in de media verschijnt, enkele bestsellers en een Boekenweekgeschenk schrijft, dat je dan voor eeuwig geld hebt. Dat is niet zo. Mijn royalty’s voor 2012 bedroegen in totaal 4.000 euro. Ik had geen nieuw boek, er was geen verkoop van oude romans, de verkoop van mijn boeken was dat jaar nihil. En wie denkt dat ik mijn inkomen opschroef door het schrijven van stukken voor de Volkskrant en door zes keer per jaar te verschijnen in De Wereld Draait Door heeft het mis: ook dat zet geen zoden aan de dijk. Voor eens en voor altijd: ik ben geen rijke schrijver.”
Dat geloof ik niet.
“Het Letterenfonds heeft mijn belastingaangifte, daar staat alles in. Ik ga toch niet voor mijn lol een beurs aanvragen bij het Letterenfonds? Ik ben toch niet gek? Sterker nog: je moet die beurs die je krijgt bij je inkomen optellen, en dan mag je niet hoger uitkomen dan 45.000 euro bruto per jaar. De rest moet je terugbetalen. Logisch. Ik hoefde vorig jaar niets terug te betalen omdat ik niet boven die 45.000 euro uitkwam – dat zegt genoeg, lijkt me.”
Propria Cures suggereert dat uw vriendin, Maaike Pereboom, heeft geholpen bij het verkrijgen van subsidie.
“Dat is helemáál schandalig! Maaike werkt inderdaad bij het Letterenfonds, maar niet op de afdeling waar de subsidies worden verstrekt. Ze werkt bij de afdeling Buitenlandse schrijversreizen, die verzorgt dus reizen van schrijvers die naar het buitenland gaan, en heeft er dus helemaal niets mee te maken. Het is dus niet alleen niet waar, het is smaad en laster. Zowel over mij als mijn vriendin.”
Dat klinkt ernstig. Gaat u stappen ondernemen tegen het studentenblad en de auteur?
“Stappen? Daar vind ik het te onbelangrijk voor. Maar wel belangrijk genoeg om hier te vertellen dat het helemaal onjuist is wat hij beweert. Hij heeft geen onderzoek gedaan, hij heeft zijn eigen verhaaltje gemaakt uit de jaarverslagen, en is er enkel op uit om mij te beschadigen. That’s it.”
Lees ook:
Joost Zwagerman beticht Propria Cures van smaad en laster (AT5)
Voor de website van HP/De Tijd bedacht en verzorgde ik de rubriek Writlit – een rubriek, gebaseerd op een beroemde leeslijst van Ernest Hemingway, waarin twintig vooraanstaande literatoren uit het Nederlands taalgebied een klein college in cultuur gaven. Twintig zondagen op rij gaven onder meer Remco Campert, Joost Zwagerman en Cees Nooteboom aan wat een jonge schrijver absoluut moet lezen, en waarom. De rubriek liep van oktober 2013 tot en met februari 2014 en eindigde met een kleine tentoonstelling in de Openbare Bibliotheek van Amsterdam. Hierin waren fragmenten uit de interviews te lezen, de handgeschreven leeslijsten van de deelnemende schrijvers te bestuderen en de speciaal voor deze rubriek vervaardigde schrijversportretten van Anne Stolwijk en Rik Reimert te bewonderen.
Nieuwsgierig naar de rubriek? Kijk hier.
Wat leest, kijkt en luistert schrijver Joost Zwagerman?
Verschenen in HP/De Tijd 09, 2013.
LITERATUUR
“Ik lees nu drie boeken, waaronder Hôtel du Nord van Remco Campert. Hij is al zoveel jaar een stabiele factor in de Nederlandse literatuur en heeft het, zelfs nu hij vierentachtig is, weer gepresteerd om een ijzersterke roman af te leveren. Bewonderenswaardig. Daarnaast ben ik begonnen in Alles wat is van James Salter, het boek dat heel Nederland al gelezen heeft, behalve ik. En Kus me, straf me van Marja Pruis. Het is heerlijk om verschillende boeken, en het liefst dan ook verschillende genres, door elkaar te lezen. Dat ‘ijsschotsen springen’, van boek naar boek hoppen, doe ik al jaren.”
“Donna Tartt ga ik zeker nog lezen, ik denk ergens in de zomervakantie. Ze schrijft één keer in de tien jaar een boek, dus dan hoeft toch niet iedereen het meteen te gaan lezen? Wat ik jammer vind is dat door mij bewonderde schrijvers als Bas van Putten en Herman Stevens, allebei ontzettend goede stilisten, zo weinig worden gelezen. Ze zouden zeker eens op de shortlist van een literatuurprijs moeten komen, maar ja, de jury hè? Harry Mulisch zei daar ooit eens over: “Toon mij de jury en ik zal zeggen wie de prijswinnaar wordt.” En die wijsheid gaat jammer genoeg nog steeds op – alleen veelgelezen auteurs verdienen blijkbaar een nominatie.”
BEELDENDE KUNST
“Nederland is van oudsher en nog steeds een land van beeldend kunstenaars. Marlène Dumas, Daan van Golden, Jan Dibbets, Robert Zandvlied, en zo kan ik nog wel even doorgaan. De nieuwste generatie kunstenaars probeer ik ook te volgen, maar er ontgaat mij ook veel, dat zal de leeftijd wel zijn. Maar iemand als Sarah van Sonsbeeck vind ik heel interessant. Haar hele oeuvre draait om het fenomeen ‘stilte’. Ze heeft een tent ontworpen waarin je onvindbaar bent voor drones en andere apparatuur. Het is geen oogstrelende tent, maar het idee is prachtig en zeer vindingrijk.”
“In ons mooiste museum, het Stedelijk in Amsterdam, bezoek ik vrijwel elke nieuwe tentoonstelling. Ook het Gemeentemuseum, het GEM en het Fotomuseum in Den Haag maken dat het altijd een feestje is om naar de hofstad te reizen. Ja, ik ben een dankbare kunstconsument.”
“Gedurende mijn depressie, de periode na mijn scheiding, bracht kunst me ook troost. Sommige confrontaties met schilderijen tilden mij als het ware even op uit mijn zwarte gedachten. Zo stond ik in het museum van Belles Artes in Sevilla oog in oog met De Kruisiging van Francisco de Zurbarán. Het was een geweldige kruisiging, voor zover een kruisiging geweldig kan zijn. De achtergrond is inkt- en inktzwart, nog zwarter dan het zwarte vierkant van Malevich, waardoor het crucifix werkelijk op je afknalt. De lendendoek is daarentegen zó fonkelwit dat ‘ie bij wijze van spreken tachtig keer op negentig graden door de biotex was gegaan. En toen viel mij ineens een heel zoetsappige, troostende gedachte binnen: de wereld moet wel goed zijn, anders had het niet iemand als De Zurbarán kunnen voortbrengen. Deze kunst was hoger dan ikzelf, groter dan de mensheid. Ik was heel even gelukkig.”
THEATER
“Ik ben een omnivoor wat cultuur betreft, maar theater valt daar buiten. Ik heb een buitengewoon ongemak wat betreft toneel, weet er te weinig van af, interesseer me er ook niet voor. De laatste voorstelling die ik heb gezien, enkele jaren geleden alweer, is de monoloog La voix humaine van Toneelgroep Amsterdam. Halina Reijn, wat mij betreft de beste actrice van haar generatie, speelde de sterren van de hemell.
Met dans heb ik niets en een musical weiger ik te bezoeken: hooguit onder bedreiging van een pistool op mijn slaap. Maar van cabaret kan ik wel genieten, het liefst met mijn kinderen thuis voor de televisie. Er wordt weleens gezegd: als je van Hans Teeuwen houdt, dan kun je niet van Freek de Jonge houden. Maar ik hou van beide richtingen.”
“Freek de Jonge is het slachtoffer geworden van zijn eigen talent. Die man heeft zoveel gedaan in zijn leven dat je bijna zou vergeten dat hij in zijn tijd echt baanbrekende voorstellingen heeft gemaakt. De Tragiek, De Mars, De Mythe: stuk voor stuk zijn ze briljant. En nu, nu hij ouder is en zijn voorstellingen wat minder zijn, is hij nog altijd een heel goede cabaretier. Een mindere voorstelling van Freek is nog altijd beter dan de beste voorstelling van een gemiddelde komiek. Youp is ook goed, maar daar moet ik niet zo vaak om lachen. Dat doe ik wél, heel hard, om Ronald Goedemondt. Dat is de Toon Hermans van zijn generatie..”
FILM
“Ik ben een matige filmkijker. De laatste film die ik heb gezien is A late quartet. Geweldig, al was het alleen al omdat Christopher Walken een on-Chrstopher Walken-achtige rol speelt. Hij verbeeldt een zachtmoedige altviolist die wegens ziekte afstand moet doen van zijn instrument. Het klinkt saai, maar de pijn die dit afscheid teweeg brengt, is ontzettend knap in beeld gebracht. Woody Allen is mijn favoriet, al jaren. Ik heb al zijn hoogte- en dieptepunten gevolgd. Maar bij hem is het net als bij Freek de Jonge: zelfs een mindere film van Woody Allen is nog altijd beter dan de beste film van tien andere regisseurs.”
MUZIEK
“Mijn laatste bezoek aan een concert, dat van Elvis Costello in de Melkweg, dateert van vorig jaar. Dat zegt in één keer al heel veel over mijn concertbezoeken én over mijn leeftijd. Ik heb ook helemaal geen tijd en zin om concerten te bezoeken. Want: A. Ik moet schrijven, B. Ik heb drie kinderen, C. Ik bezoek graag musea en D. ik lees ook heel veel, dus ik moet prioriteiten stellen.”
“Vroeger luisterde ik nooit naar klassieke muziek; het was mij niet meegegeven in mijn opvoeding en mijn interesse lag er ook niet. Nu ik ouder wordt luister ik ontzettend veel naar klassieke muziek. Ik luister kamermuziek, geen symfonieën, en eigenlijk uitsluitend in de auto. Schubert, Beethoven, Bach, Haydn. Dat werk. Maar nooit tijdens het schrijven, dan moet het absoluut stil zijn.”
“De laatste cd die ik heb gekocht is Let it all in van I Am Kloot. Oja, en het nieuwe album van Daft Punk. Dankzij Pharrell Williams is het een onweerstaanbaar album geworden met als hoogtepunt die monsterhit Get Lucky. Nu we elkaar spreken is het meest gedraaide nummer op mijn iTunes-accountt The Next Day van David Bowie, maar Nederland mag ook niet klagen wat betreft het muzikale aanbod. Neem een dEUS, GEM, maar ook: Blaudzun. Voor zover ik zicht heb op de popmuziek heb ik toch wel het idee dat hij, Blaudzun, van wereldniveau is. Hij heeft alleen de pech dat hij in Nederland is geboren.”
Teruglezen: meer interviews met Joost Zwagerman.
Nick Muller 