Aanbeveling voor ‘Gedichten die mannen aan het huilen maken’ in de Volkskrant, 30 mei 2015.
Lezen via Blendle kan hier.
Mannen die huilen om poëzie: Ed van Thijn
Mannen huilen niet om poëzie. Of toch wel? In de bundel Gedichten die mannen aan het huilen maken vertellen meer dan zestig vooraanstaande Nederlandse en Vlaamse mannen welk gedicht hen de tranen naar de ogen jaagt. HP/De Tijd licht de komende weken enkele van deze ‘huilende mannen’ uit. Deze week: oud-PvdA-politicus Ed van Thijn (1934) over het gedicht Het lied der achttien dooden van Jan Campert.
“Nog elke dag — de eerste acht versregels hangen in mijn studeerkamer — gaat dit gedicht mij door merg en been. Ik was zes toen de oorlog begon, tien toen ik in Kamp Westerbork door de Canadezen werd bevrijd. In die tussenliggende tijd heb ik achttien adressen gehad, waarvan drie in gevangenschap. Tijdens de kerstdagen van 1944 zat ik bijvoorbeeld in een huis van bewaring met drie volwassen medegevangenen in een cel. Naast onze cel was de dodencel, waarvan de radeloze geluiden soms tot ons doordrongen.”
“Ik heb de oorlog kunnen overleven dankzij een jeugdige verzetsgroep die 220 kinderen aan in totaal 1000 adressen heeft kunnen helpen. De verzetsgroep bestond uit veertien mannen en vrouwen die elke dag opnieuw hun leven waagden. Vier van hen hebben de bevrijding niet gehaald. Remco Campert, de zoon van Jan Campert, dichtte later in het gedicht ‘Iemand stelt de vraag’:
‘Verzet begint niet met grote woorden
maar met kleine daden
(-)
iemand stelt de vraag
iemand verzet zich
en dan nog iemand
en nog iemand
en nog’
De vraag die ik mij een leven lang heb gesteld, en nog: hoe is het mogelijk dat ik leef en zij niet meer?”
Het lied der achttien dooden
Jan Campert 1902 – 1943)
Een cel is maar twee meter lang
en nauw twee meter breed,
wel kleiner nog is het stuk grond,
dat ik nu nog niet weet,
maar waar ik naamloos rusten zal,
mijn makkers bovendien,
wij waren achttien in getal,
geen zal den avond zien.
O lieflijkheid van licht en land,
van Holland’s vrije kust,
eens door den vijand overmand
had ik geen uur meer rust.
Wat kan een man oprecht en trouw,
nog doen in zulk een tijd?
Hij kust zijn kind, hij kust zijn vrouw
en strijdt den ijdlen strijd.
Ik wist de taak die ik begon,
een taak van moeiten zwaar,
maar ’t hart dat het niet laten kon
schuwt nimmer het gevaar;
het weet hoe eenmaal in dit land
de vrijheid werd geëerd,
voordat een vloekbre schennershand
het anders heeft begeerd.
Voordat die eeden breekt en bralt
het miss’lijk stuk bestond
en Holland’s landen binnenvalt
en brandschat zijnen grond;
voordat die aanspraak maakt op eer
en zulk Germaansch gerief
ons volk dwong onder zijn beheer
en plunderde als een dief.
De Rattenvanger van Berlijn
pijpt nu zijn melodie, —
zoo waar als ik straks dood zal zijn,
de liefste niet meer zie
en niet meer breken zal het brood
en slapen mag met haar —
verwerp al wat hij biedt of bood
die sluwe vogelaar.
Gedenkt die deze woorden leest
mijn makkers in den nood
en die hen nastaan ’t allermeest
in hunnen rampspoed groot,
gelijk ook wij hebben gedacht
aan eigen land en volk —
er daagt een dag na elken nacht,
voorbij trekt iedre wolk.
Ik zie hoe ’t eerste morgenlicht
door ’t hooge venster draalt.
Mijn God, maak mij het sterven licht —
en zoo ik heb gefaald
gelijk een elk wel falen kan,
schenk mij dan Uw genâ,
opdat ik heenga als een man
als ’k voor de loopen sta.
De bundel ‘Gedichten die mannen aan het huilen maken’ is onder meer te koop via de website van AKO.
Willem Aantjes leest ‘De buit’ van Geerten Gossaert
Doetinchem, 28 mei 2015.
HP/De Tijd zoekt eindexamenwerken
Studeer jij dit jaar af aan een kunstopleiding? En wil je je eindexamenwerk bij een groot publiek onder de aandacht brengen? Ha, dat treft.
In de maand juni ben ik voornemens elke week vier eindexamenwerk uit te lichten op de website van HP/De Tijd. Dus: wil je je fotoserie, schilderij(en), beeld(en), installatie of anderszins op onze website exposeren: schroom niet en stuur mij een mail. Wie weet neem ik dan contact met je op.
‘Gedichten die mannen aan het huilen maken’ op HP/De Tijd
De komende acht weken verschijnt er elke vrijdag een bijdrage uit het boek Gedichten die mannen aan het huilen maken op de website van HP/De Tijd. De eerste publicatie, de bijdrage van Matthijs van Nieuwkerk, is hier terug te lezen. Later verschijnen de bijdragen van Ed van Thijn, André Kuipers, Typhoon, Robbert Dijkgraaf, Lucky Fonz III, Arjen Lubach en Dries van Agt.
Mannen die huilen om poëzie: Matthijs van Nieuwkerk
Mannen huilen niet om poëzie. Of toch wel? In de bundel Gedichten die mannen aan het huilen maken vertellen meer dan zestig vooraanstaande Nederlandse en Vlaamse mannen welk gedicht hen de tranen naar de ogen jaagt. HP/De Tijd licht de komende weken enkele van deze ‘huilende mannen’ uit. Deze week: DWDD-presentator Matthijs van Nieuwkerk(1960) over het gedicht Zelden heeft de sprong van een panter van Hans Faverey.
“Ik heb de poëzie van Hans Faverey veel proberen te lezen, met de nadruk op proberen. Ik heb echt mijn best gedaan, maar hij schrijft vaak in raadselen. Hij is geen allemansvriend, bepaald niet behaagziek. Maar ik volgde hem. Iedere bundel, iedere bespreking in de krant. En soms loonde het, dan was daar een klein kiertje waardoor ik dacht te zien wat hij me misschien wilde zeggen. Maar ook als ik met lege handen achterbleef waren er nog die rare, fraaie zinnen. Jazzmuziek. Klanken ontdaan van betekenis, het kon me niet zoveel schelen.”
“Faverey schreef Zelden heeft de sprong van een panter aan het eind van zijn te korte leven, wetende dat hij het niet ging winnen van de kanker. Hoe schrijft de dichter over zijn beul? Als een centaur die eerst zijn hoeven schraapt voor hij naar je toekomt, en in je veilige huis alles kort en klein schopt en slaat. Deze strofe, maar ook die schitterende eerdere strofe over de dolfijn die voor het schip uit zwemt, heb ik inmiddels vaak herlezen. En altijd lees ik hoe de dichter, met Magere Hein reeds aan tafel, deze weergaloze woorden vindt voor het zoete leven en de ongenode dood. De grootste ontroering in dit gedicht zit in die halve zin: ‘En zo zal het gebeuren.’ Daarna volgt de meedogenloze finale.”
Zelden heeft de sprong van een panter
Hans Faverey (1933 – 1990)
Zelden heeft de sprong van een panter
ook maar iets van dezelfde sprong door
dezelfde panter, wanneer niet zoals
gewild door die panter zelf.
De dolfijn die voor het schip uit zwemt
zwemt net zo lang voor het schip uit,
tot er geen sprake meer is van een
dolfijn die voor een schip uit zwemt.
En zo zal het gebeuren, dat je nauwelijks
merkt hoe je okselzweet van geur verandert,
dat het je ontgaat hoe de centaur eerst
zijn hoeven schraapt voor hij naar je
toe komt, en in je veilige huis alles
kort en klein schopt en slaat.
De bundel ‘Gedichten die mannen aan het huilen maken’ is onder meer te koop via de website van AKO.
Het dagelijks leven van een kluizenaar – Rogier van ’t Slot
HP/De Tijd Expo geeft jonge kunstenaars een podium om hun werk te tonen. Waarom? Omdat er veel moois wordt gemaakt én om uw ogen te verwennen. Deze week: Rogier van ’t Slot uit Amsterdam.
Rogier van ’t Slot (Zuidelijke IJsselmeerpolder, 1973) studeert dit jaar af aan de Fotoacademie in Amsterdam. Vanaf vrijdag 29 mei is zijn werk te zien op de eindexamenexpositie van de Fotoacademie Amsterdam.
Over zijn werk
“Mijn werk ontstaat uit een belangstelling voor de maatschappelijke spanning tussen orde en wanorde, tussen geoorloofd en ongeoorloofd en tussen binnen en buiten de lijnen. De rode draad in daarin is de persoon, de persoonlijke ruimte, het kader en de keuzes daarbinnen. Ik speel daarbij met mijn eigen worstelingen, worstelingen zoals velen die hebben. In al mijn projecten onderzoek ik mijn eigen dualiteiten door naar andere te kijken. Om deze gelaagdheid weer te geven maak ik gebruik van diverse soorten foto- en filmapparatuur, waaronder polaroid, Super8 en digitale camera.”
“De foto’s hieronder komen uit een fotoserie over Rein. Rein leeft in het verleden, hij heeft zich omringd met objecten die voor hem een bijzondere status hebben. Een herinnering aan een beter leven, een leven wat ooit is geweest. Rein was in de jaren ’80 een succesvol galeriehouder. Er waren veel feestjes, vrouwen, drank en kunst. Maar de tijd heeft niet stilgestaan. Alhoewel Rein in zijn hoofd nog steeds in die roemruchte jaren leeft, leeft zijn lichaam in het nu. Zijn lijf heeft medische hulp nodig, het huis waarin hij woont moet onderhouden worden, maar er zijn weinig mensen die dat voor hem willen doen. Rein heeft iedereen in de loop der jaren afgestoten, tolereert enkel drank en voorwerpen die hem herinneren aan vroeger. Ik vind het dan ook bijzonder dat hij mij met m’n camera wel heeft toegelaten in zijn leven.”
Meer werk van Rogier van ’t Slot vindt u hier.
BN/De Stem interviewt dichter Tim Stoop
Uit BN/De Stem, 19 mei 2015. ‘Het gedicht vertedert. En het ademt realiteitszin. Het neemt het leven zoals het is. Zonder opsmuk. Vergankelijk. Zo sta ik ook in het leven.’
Het zijn lovende woorden van D66-leider Alexander Pechtold. Gericht op het gedicht Voortgang van zijn oom, de Oosterhoutse Tim Stoop (83).
Pechtold koos het gedicht uit voor de bundel Gedichten die mannen aan het huilen maken, die Nick Muller begin mei lanceerde. Hierin vertellen zestig Nederlandse mannen – auteurs, acteurs, muzikanten, kunstenaars en politici – over het gedicht dat hen ontroert.
„Ik voelde me gevleid”, zegt Stoop met een voorzichtige lach.
Het artikel ‘Gedicht tussen grote namen’ van Jamaica Vink is hier te lezen.
Nick Muller en Willem Aantjes te gast bij Spijkers met koppen
Journalist Nick Muller (samensteller Gedichten die mannen aan het huilen maken) en oud-politicus Willem Aantjes (een van de ruim zestig mannen die een bijdrage heeft geleverd aan het boek) zijn zaterdagmiddag 16 mei te gast in het Vara-radioprogramma Spijkers met Koppen, dat gepresenteerd wordt door Dolf Jansen en Felix Meurders. Muller en Aantjes zullen komen spreken over de bundel met gedichten die eerder deze week is verschenen.
Intro: “Soms, heel soms, huilen mannen. Als ze hun auto in de prak rijden, of als ze een mooie tv serie zien, een mooi lied horen, een prachtige herinnering hebben, als hun favoriete voetbalclub verliest of gewoon, om een gedicht wat hun raakt of zelfs ontroert. Drieënzestig vooraanstaande Nederlandse mannen, auteurs, acteurs, muzikanten en politici, vertellen hierover in het boek: GEDICHTEN DIE MANNEN AAN HET HUILEN MAKEN. Samensteller van dit boek is de 23-jarige Nick Muller uit Doetinchem. In het dagelijks leven is hij journalist bij HP/De Tijd, Dolf praat met hem én met oud politicus Willem Aantjes.”
Terugluisteren kan hier.
Interview met Regio8
Interview met Regio8, waaronder ook Optimaal FM valt – de radiozender waar ik mijn eerste centen heb verdiend in de journalistiek.
Interview is hier te beluisteren.
Nick Muller 