Maarten van Rossem over kaasbolletjes, damesjassen en Donald Trump

Maarten van Rossem (76) is eenmansjury in een nieuw seizoen van De Slimste Mens. Playboy spreekt de beroepsmopperaar onder meer over zijn liefde voor kaasbolletjes, de reden waarom hij altijd damesjassen draagt en over de huidige president van de Verenigde Staten: ‘Donald Trump is een onbeschrijfelijk incompetente prutser.’

Lees verder Maarten van Rossem over kaasbolletjes, damesjassen en Donald Trump

Mannen die huilen om poëzie: Robbert Dijkgraaf

Mannen huilen niet om poëzie. Of toch wel? In de bundel Gedichten die mannen aan het huilen maken vertellen meer dan zestig vooraanstaande Nederlandse en Vlaamse mannen welk gedicht hen de tranen naar de ogen jaagt. HP/De Tijd licht de komende weken enkele van deze ‘huilende mannen’ uit. Deze week: wetenschapper Robbert Dijkgraaf over het gedicht Een psalm voor dit heelal van Leo Vroman.

“Leo Vroman weet als geen ander een brug te slaan tussen het onmetelijke heelal, met zijn perfecte atomen en kille systematiek, en het alledaagse bestaan, vol slordigheden en onbegrip. Zijn tovertruc is de liefde, voor zijn vrouw Tineke natuurlijk, maar ook voor de poëzie, het weten, de verwondering en de onvolmaaktheid van ons bestaan — alles gevangen in enkele regels. De natuur en de wetenschap vloeien als vanzelf in zijn gedichten, mengen zich met het menselijke tekort en komen tot leven. ‘Gewone wonderen’ noemde Vroman dat. ‘Scheppen gaat van AU,’ schreef hij ooit.”

Een psalm voor dit heelal
Leo Vroman (1915 – 2014)

Systeem! hoe graag met U alleen
verklein ik in mijn droom Uw blote
heelal tot knuffelbare grootte
en koester U door mij heen!

Hoe dolgraag schurkt mijn oude huid
flink langs Uw Tijdeloos Begin,
zaait er mijn dood verleden in
en zuigt er mijn toekomst uit!

Maar ach, ik zit hier met mijn wit
vel vol beeld- en tegenspraak
en weet niet wat het scheelt:
eerst stond hier niets, en nu weer dit,
ik weet het niet en schrijf maar raak
en toch is dit Uw Beeld

Gij doet mij schrijven want ik maak
per ongeluk Uw beeld

Gij schrijft mij nooit, ik schrijf

De bundel ‘Gedichten die mannen aan het huilen maken’ is onder meer te koop via de website van AKO.

 

Robbert Dijkgraaf
Robbert Dijkgraaf

 

Mannen die huilen om poëzie: André Kuipers

Mannen huilen niet om poëzie. Of toch wel? In de bundel Gedichten die mannen aan het huilen maken vertellen meer dan zestig vooraanstaande Nederlandse en Vlaamse mannen welk gedicht hen de tranen naar de ogen jaagt. HP/De Tijd licht de komende weken enkele van deze ‘huilende mannen’ uit. Deze week: ruimtevaarder André Kuipers (1958) over het gedicht Aan een ruimtevaarder van Marjolijn van Heemstra.

“Het gedicht Aan een ruimtevaarder van Marjolijn van Heemstra heb ik meegenomen op mijn ruimtereis naar het internationale ruimtestation iss, van 21 december 2011 tot 1 juli 2012. Veel informatie tussen de aarde en het ruimtestation wordt vanzelfsprekend digitaal uitgewisseld en ik had er derhalve voor kunnen kiezen om dit gedicht te laten uploaden. Ik besloot de tekst in fysieke vorm mee te nemen, gedrukt in kleine letters op een stukje papier, als onderdeel van de slechts anderhalve kilo die een astronaut als ‘persoonlijke bagage’ mag meenemen.”

“Aan een ruimtevaarder is voor mij de reflectie van het verlangen om naar de ruimte te willen reizen en los van de zwaartekracht te komen, een verlangen dat veel mensen koesteren. Een verlangen dat ik goed herken. Datzelfde verlangen was voor mij de drijfveer om ooit de keuze te maken om ruimtevaarder te willen worden. Een keuze die door veel mensen niet serieus genomen werd. Ik beet mij vast in mijn droom om ooit de aarde vanuit de ruimte te kunnen aanschouwen. Het verlangen was groot, de drijfveer om ‘te zwemmen in de afwezigheid van grond en getijden’ sterk. Het is gelukt.”

“Op Wereldpoëziedag besloot ik het gedicht in de ruimte voor te dragen. Zo werd deze ode ‘Aan een ruimtevaarder’ tevens een ode aan de dichteres, Marjolijn van Heemstra. ‘Wil je zeggen dat ik er ben?’ zo eindigt haar gedicht. Ik gunde Marjolijn deze reis naar de ruimte. Een stukje van haar was daar.”

Aan een ruimtevaarder
(Voor André Kuipers)
Marjolijn van Heemstra (1981)

Ik ben een cluster dode zonnen, hardgeworden overschot
vol weerstand, zelfs met maximale aanloop
kaatst de lucht mijn sprong nog voor kniehoogte terug
ik drijf alleen op water en zelfs dat maar tijdelijk
de ruimte tussen mijn gespreide armen
vangt geen wind.

Ik ga in zoogdiergang, van zand naar zand
kom niet boven het rumoer van vee
het geroezemoes van zee of ooghoogte
ik moet de satellieten maar geloven;
het kleurig stromend ozonvel
het fijne edelstenen ei.

Ik weet van vacuümgevaren
het netwerk van nevels en cellen
speldenknoppen poorten naar het licht
andersom heb ik de reis al vaak gemaakt
dit nietig sterrenstoffenlijf uitvergroot
tot lege zalen.

Maar jij hebt ontsnappingssnelheid
stapt straks met veren voeten de explosie in
telt jezelf tussen de sterren
zwemt in de afwezigheid van grond en getijden
ziet ons voor de vlekken die we zijn.

Als jij met niks dan lucht op je rug
in het schijnsel van het eerste moment —
wil je richting het duister draaien
en wil je zeggen dat ik er ben?

De bundel ‘Gedichten die mannen aan het huilen maken’ is onder meer te koop via de website van AKO.

 

André Kuipers
André Kuipers

 

Één keer jong – een ongepubliceerd gedichtje van Leo Vroman


Uit de doos ‘ongesorteerde correspondentie’: een klein gedichtje van Leo Vroman. Uit 2011. Omdat het de week van de poëzie is. En omdat het bijna een jaar geleden is dat hij is overleden, en dat het bijna honderd jaar geleden is dat hij is geboren. En omdat het nog nooit eerder gepubliceerd is.

Eén keer jong

Beste Nick

Terwijl je dit leest
ben je minder dan 5x jonger dan ik
en toch ben ik maar 1 x jong geweest.
Ach, zo zal alles wel moeten.
Dus warme groeten,

Leo 

Leo Vroman (1915 – 2014).

Leo Vroman handgeschreven gedicht

Een zomerherinnering van Leo Vroman

Dichter en wetenschapper Leo Vroman (1915) spendeerde in zijn jonge jaren de zomers in Zwitserland. Speciaal voor HP/De Tijdhaalt de oude meester vanuit zijn flat in het tropische Fort Worth warme herinneringen op aan deze vooroorlogse vakantietijd. Lees verder Een zomerherinnering van Leo Vroman

Leo Vroman is jarig: ‘Ik heb geen leeftijd, leeftijden zijn kinderachtig’

Dichter en wetenschapper Leo Vroman is op 10 april jarig. En dat is hij al bijna honderd jaar. Speciaal voor HP/De Site schrijft Vroman over drie memorabele verjaardagen, verdeeld over drie fases in zijn leven. Lees verder Leo Vroman is jarig: ‘Ik heb geen leeftijd, leeftijden zijn kinderachtig’

Leo Vroman: ‘Als Mitt Romney wint, emigreer ik’

Dit artikel is eerder verschenen op de website van HP/De Tijd.

Leo Vroman (1915) woont al meer dan zestig jaar in de Verenigde Staten. Speciaal voor HP/De Site schreef de dichter over het presidentiële debat van maandagnacht. “De tijd voor spelletjes is voorbij.” Lees verder Leo Vroman: ‘Als Mitt Romney wint, emigreer ik’