Wim Pijbes: ‘Van mij had Niña Weijers de Libris Literatuurprijs ook mogen winnen’

Wim Pijbes (1961) presenteert vanaf 22 maart de achtdelige tv-serie Panorama Pijbes, over het Nederlandse landschap gezien door de ogen van kunstenaars. Wat leest, luistert en kijkt de oud-directeur van het Rijksmuseum als hij niet beroepshalve met kunst bezig is?

Voorproefje uit het interview in HP/De Tijd 02, 2017. Het gehele interview leest u in de papieren editie of op Blendle.

Boeken
“Ik lees veel vakliteratuur. Ik probeer alles bij te houden wat over Nederlandse kunst wordt gepubliceerd. Ik lees ook veel kranten, binnen- en buitenlandse. Dan schiet het lezen van een boek er nog weleens bij in. Toen ik in 2014 voorzitter was van de Libris Literatuurprijs, was ik min of meer verplicht om veel te lezen. Ik heb niet alle 180 geselecteerde boeken even grondig kunnen lezen, maar wel de achttien van de longlist. Ik vond het niveau dat jaar erg hoog. Adriaan van Dis won uiteindelijk met Ik kom terug. Maar het was een lastige keuze. Wat mij betreft had De consequenties van Niña Weijers ook kunnen winnen. Weijers was een debutant en om die reden minstens zo interessant om te kiezen. Uiteindelijk kan er maar één winnen en hebben we met het mes op de keel voor Van Dis gekozen. Het was opvallend genoeg voor het eerst dat hij een belangrijke literaire prijs won. Niet dat we hem daarom die prijs hebben gegeven. Die gaat naar het beste boek en dat staat los van de statuur van de schrijver.”

Muziek
“Ik was diep onder de indruk van het concert dat Beyoncé afgelopen zomer gaf in de Arena. Dat was spectaculair goed. De show was overrompelend. Die vrouw is natuurlijk bloedmooi, die danseressen zijn keigoed en de muziek… daar heb ik eigenlijk nog het minste mee, maar jeetje, wat een show. Ik vind het ook interessant hoe zij zich afficheert. Het is een vrouw met een boodschap. Hoe zij vorig jaar tijdens de finale van de Superbowl een verwijzing maakte naar de Black Panthers en daarmee een statement maakte over het opgelaaide rassendebat in Amerika, vond ik heel sterk. Wat ik ook heel sterk vind, is de manier waarop ze beeldende kunst verwerkt in haar leven. Ze laat zich inspireren door kunstenaars. Als Andy Warhol nog had geleefd, zou ze hand in hand met hem gaan. En met Picasso trouwens ook. Ze heeft een artist’s eye. De clip voor Hold Up, waarin ze een autoruit inslaat, lijkt een op een gejat van Pipilotti Rist. Vergelijk die clip maar eens met het videokunstwerk Ever Is Over All. Het is een pastiche.”

Beeldende kunst
“Wat het beste museum is van Nederland? Het Rijksmuseum. Dat klinkt een beetje aanmatigend, maar nu het de wind van de recente verbouwing in de rug heeft, met de grootste collectie van het land, durf ik dat wel te zeggen. Wat mijn lievelingswerk is? Dat verschilt per dag. Misschien Huwelijksportret van Isaac Massa en Beatrix van der Laan van Frans Hals, waarop twee jonge mensen zich ter gelegenheid van hun huwelijk laten portretteren. Als je iedere dag door de zalen loopt, heb je een paar schilderijen die elke ochtend ‘goedemorgen’ tegen je zeggen: het communiceert, het kijkt terug. Dat noem ik goedemorgen-schilderijen. Dit werk van Hals is er zo een. Het hangt, als je de Eregallerij betreedt, meteen links. Toen ik Barack Obama mocht rondleiden, was dat ook het eerste schilderij dat ik aan hem liet zien. Het zelfbewuste Nederland van de zeventiende eeuw lacht je op pontificaal formaat – dat eigenlijk alleen voor koningen bedoeld was, maar daar trokken ze zich geen bal van aan – tegemoet.”

Jett Rebel schrijft zijn memoires

Jett Rebel (1991) is alvast begonnen aan zijn memoires. Dat zegt de muzikant in het nieuwe nummer van HP/De Tijd, dat vanaf 22 januari 2017 in de schappen ligt.

In het interview geeft hij verder zijn culturele smaak prijs. Over Haruki Murakami, Candlelight-romans, Herman Finkers, Eric cvan Sauers, Orange is the New Black, Pablo Picasso, het Uffizi in Florence en meer.

Uit het interview: “Ik kom uit een soort kunstenaarsfamilie. Mijn vader is kunstenaar en mijn moeder heeft ook altijd in die hoek gezeten. Ze hebben nooit tegen mij gezegd: je moet een studie gaan doen waar je later veel geld mee kunt verdienen. Nee, je moet doen wat je leuk vindt. Muziek maken in mijn geval. Ik ben laatst zelf ook weer eens begonnen met schilderen. Het is een soort popart, vrij strak, wat ik maak. Ik heb een figuurtje dat eigenlijk in elk schilderij wel terugkomt. Het heeft een zwaar incorrecte anatomie en een androgyn uiterlijk. En geen gezicht. Net als mijn vader ben ik kritisch op mezelf: het meeste werk wordt vernietigd. Maar er zijn een paar schilderijen waar ik wel tevreden over ben.

“Ik ben vroeger veel meegesleept naar musea, ook toen ik de leeftijd had waarop je nog niet veel van kunst snapt. Dan vond ik dat weleens irritant. Maar het gaat onderhuids zitten. Nu ben ik blij dat ik zoveel heb gezien. Ik weet nu behoorlijk veel over beeldende kunst, met name over schilderkunst. Mijn vader houdt van de impressionisten. Ik ben meer van de kubistische dingen, met name van Picasso. Wat ik zo goed aan hem vind, is dat je hem al die fases ziet doormaken. Hij begint als een jong jochie dat perfect realistisch kan schilderen. Dan krijg je die blauwe periode, dan zit die neus opeens scheef, hij leert Braque kennen, schiet Braque vervolgens volledig voorbij, gaat kubistisch werk maken, dan komt er een periode waarin hij alleen maar met aardewerk in de weer is en ga zo maar door. Hij blijft zichzelf constant vernieuwen. Dat vind ik heel tof. Dat is de artiest die ik ook wil zijn. “Wat mijn vader en ik delen, is de liefde voor renaissanceschilders. Botticelli. Da Vinci. Michelangelo. Ik ben denk ik vijf of zes keer in het Uffizi in Florence geweest. Mijn favoriete museum. In een van de zalen hangen de Primavera en De geboorte van Venus van Botticelli bij elkaar. Iets verder hangen drie schilderijen van Da Vinci – waaronder De Annunciatie, dat ik nog eens, op een groot doek uitgeprint, als achtergrond heb gebruikt bij mijn concerten. En verderop hangt de Pietà van Michelangelo met die koppen die uit de lijst spatten. Niet te geloven hoeveel rijkdom daar bij elkaar hangt. Dat museum heeft meer indruk op me gemaakt dan bijvoorbeeld het Louvre. Museum Ludwig in Keulen en Centre Pompidou in Parijs zijn qua moderne kunst favoriet.”

Het gehele interview met Jett Rebel in HP/De Tijd is hier hier te lezen.

De negen best gelezen stukken van 2016

herman-brusselmans-en-joost-zwagerman-manuscripta09. Herman Brusselmans: ‘Ilja Leonard Pfeijffer is een pretentieuze eikel’
Schrijver Herman Brusselmans (1957) geeft zijn culturele smaak prijs en schroomt niet om kritiek te geven op zijn vakgenoten.

 

Wilfred-Genee_cropped-23-480-360-51-108. Wilfred Genee: ‘Het trucje bevredigt niet meer’
Wilfred Genee (1967) staat al jaren bekend als de jennerige presentator van voetbaltalkshow VI. Maar die rol staat hem steeds meer tegen: hij is naar eigen zeggen een karikatuur van zichzelf geworden. Hij zoekt naar meer diepgang in zijn werk. ‘Het kan zijn dat ik daardoor op den duur niet meer geschikt ben als presentator van Voetbal Inside.’

 

Coverbeelden07. De 20 beste boeken die u nooit heeft gelezen
Wat is het beste boek dat niemand heeft gelezen? Onder meer Anna Enquist, Jan Siebelink, Pieter Steinz, Ozcan Akyol en A.L. Snijders geven antwoord.

 

06. Joop Braakhekke: ‘Ik ben geen kok, ik ben een restaurateur met kookneigingen’ joop-braakhekke-haalt-uit-naar-televisiekoks-herman-den-blijker-en-rudolph-van-veen
Naar aanleiding van het overlijden van de televisiekok werd het interview uit 2014 in zijn geheel online gezet.

 

38779c3af2bd75bd5d1283c0ed7685f8-1417388563
05. Lauren Verster: ‘Laat me gewoon met rust’
Lauren Verster (1980) gaat voor haar nieuwe televisieprogramma naar Ibiza, op zoek naar een antwoord op de vraag: wat is vrijheid? Voor zichzelf heeft ze dat antwoord nog niet helemaal geformuleerd. Of ja – geen interviews meer hoeven geven, dat zou wel lekker zijn.

 

04. Post van Leonard Cohenimage
Leonard Cohen was voor mij de Heilige Geest in de drie-eenheid met Bob Dylan en The Rolling Stones.In augustus schreef ik hem een brief. Zomaar. Omdat ik vind dat je je helden moet bedanken. En kreeg antwoord.

 

erwin-olaf_hp03. Erwin Olaf: ‘Ik wind me ontzettend op over de conservatieve islam. Vre-se-lijk’
Het werk van meesterfotograaf Erwin Olaf (1959) is gevierder dan ooit: een tentoonstelling in het Rijksmuseum, reizen naar Mallorca, Moskou en Hongkong. Terwijl zijn gezondheid steeds brozer wordt, neemt zijn engagement toe. ‘Ik vind dat we onze westerse waarden veel te snel te grabbel gooien.’

 

eva jinek interview hp de tijd feminist nick muller journalistiek talkshow vriend freek02. Eva Jinek: ‘Ik ben een uitgesproken feminist’
Openhartig gesprek met Eva Jinek (1978) over streberigheid, casual seksisme en haar achtergrond als dochter van vluchtelingen. ‘Eigenlijk doe ik alles wat ik doe om mijn ouders trots te maken.’

 

naamloos01. Hans van Manen: ‘De danskunst wordt gediscrimineerd’
Dit najaar zit Hans van Manen (84), een van ’s werelds succesvolste choreografen, zestig jaar in het vak. In een vrijmoedig gesprek blikt hij terug op zijn jeugd en zijn carrière. Gek genoeg krijgt zijn werk in eigen land lang niet zo veel aandacht als internationaal. ‘De danskunst wordt gediscrimineerd in Nederland.’

De 33 beste films van 2016

Aan het begin van 2016 had ik mij voorgenomen elke dag een film te kijken. Aan dat voornemen heb ik niet kunnen voldoen; volgens mijn ratings op IMDB heb ik dit jaar 97 films gekeken. Dat betekent: één film op elke vier dagen.

De 33 beste films die ik dit jaar heb gezien heb ik samengevat in dit eindejaarslijstje met daaronder een korte beschrijving of een korte recensie. Mocht u sommige titels nog niet gezien hebben: u weet wat u in het nieuwe jaar te doen staat. Meer lezen over De 33 beste films van 2016

On the road again

Indian Askin is ‘s lands meest veelbelovende muzieksensatie van dit moment. Dennis van Leeuwen (45)  – voormalig gitarist en medeoprichter van Kane – heeft de band onder zijn hoede. Met zijn managementbureau The Gun Club zorgt hij ervoor dat de jongens letterlijk en figuurlijk on the road blijven. “Maar ik ben geen politieagent. De jongens moeten pakken wat ze pakken kunnen, dat heb ik vroeger ook gedaan.”

Meer lezen over On the road again