Acht columns per week, twee boeken per jaar: Herman Brusselmans (1957) is een veelschrijver. Op 17 mei verschijnt zijn zeventigste boek: Zeik en het lijk op de dijk. Heeft hij tussen het schrijven door nog wel tijd om te lezen, muziek te luisteren en films te kijken? Meer lezen over Herman Brusselmans: ‘Ilja Leonard Pfeijffer is een pretentieuze eikel’
Categorie: Culturele agenda
Marli Huijer (Denker des Vaderlands) over Barbara Hepworth, Louise Bourgeois en Vamba Sherif
April is traditiegetrouw de Maand van de Filosofie. Denker des Vaderlands Marli Huijer (1955) denkt niet alleen – ze leest, ziet en luistert ook van alles. Meer lezen over Marli Huijer (Denker des Vaderlands) over Barbara Hepworth, Louise Bourgeois en Vamba Sherif
Kees Torn: “Ik hoop nooit meer iets van vrouwencabaret te zien”
De culturele agenda van cabaretier Kees Torn, verschenen in HP/De Tijd 02, 2016.
Meer lezen over Kees Torn: “Ik hoop nooit meer iets van vrouwencabaret te zien”
De culturele agenda van… Frank Boeijen
Wat leest, ziet en luistert Frank Boeijen?
Boeken
“Een ander boek waar ik in bezig ben, is De onderwaterzwemmer van P.F. Thomèse. Ik had nog nooit iets van hem gelezen, ik wist ook niet dat het zo’n kundig schrijver was. De onderwaterzwemmer vertelt in het kort het verhaal van een jongen die in de oorlog samen met zijn vader van bezet naar onbezet gebied wil zwemmen. Bij het oversteken van de rivier verliest hij zijn vader. Een dramatisch verhaal natuurlijk, maar heel beeldend en mooi en bij vlagen humoristisch geschreven. Frans Kellendonk – De brieven heb ik met veel genoegen gelezen. Ik heb in de jaren tachtig het toen pas verschenen Mystiek lichaam proberen te lezen, omdat het boek zo’n schandaal was, maar ik kwam er niet doorheen. Ik vond het veel te gecompliceerd. Maar zijn brieven vind ik fantastisch. Deels interessant vind ik het omdat Frans Kellendonk oorspronkelijk uit Nijmegen komt en ik de straten ken waar hij in de brieven over schrijft, maar ook omdat hij zo geweldig schrijft. Een beetje reviaans is het.”
Muziek
“Joni Mitchell is fantastisch. Daar heb ik in mijn leven heel veel naar geluisterd. Court and spark, The hissing of summer lawns en Hejira zijn stuk voor stuk mooie platen. Ze is niet alleen een weergaloze zangeres, maar schrijft ook heel poëtische teksten – eigenlijk gedichten die op muziek zijn gezet. Haar meest ontroerende nummer vind ik Both sides now, maar dan in de laatste versie, waarin ze een octaaf lager zingt dan de versie die ze dertig jaar daarvoor had opgenomen. Een vriendin die dat nummer eens hoorde dacht dat het door een man werd gezongen, zo veel is haar stem met het klimmen der jaren gedaald.
Film
“De laatste film die ik heb gezien is 45 Years, met Charlotte Rampling en Tom Courtenay. De film vertelt een ongelooflijk verhaal: vijf dagen voordat een echtpaar vijfenveertig jaar is getrouwd, krijgt de man een brief. Het gaat over zijn eerste geliefde die, ik weet niet hoeveel jaar voordat hij en zijn huidige vrouw een relatie kregen, tijdens het bergbeklimmen verongelukte en nu is gevonden in het ijs. En dan ontstaat er een hele rare verwikkeling, want hoe had hun leven er nu uitgezien als zijn eerste geliefde was blijven leven? Ik vond het een heel indrukwekkende film, en die Charlotte Rampling is een heel prettige actrice om naar te kijken. Ze speelde ook zo goed in The Night Porter, een film over een meisje dat een concentratiekamp overleeft en een SM-relatie aan gaat met een voormalig SS-officier. Ik heb daardoor geïnspireerd ooit nog eens een nummer geschreven dat De Nachtportier heet.”
De culturele agenda van… Frank Boeijen leest u hier op Blendle.
De culturele agenda van… Annemarie Oster
In het jubileumnummer van HP/De Tijd (8 december 2015) geeft actrice, schrijfster en columnist Annemarie Oster (1942) haar culturele smaak prijs. Ze heeft het onder meer over beeldende kunst.
Oster: “Ik kom heel weinig in musea. Ook als ik in het buitenland ben, kun je me geen groter verdriet doen dan me mee te nemen naar een museum. Waarom? Omdat ik het altijd oervervelend vind om er geconfronteerd te worden met mijn medemensen. In de eerste plaats gaan ze altijd voor mijn neus staan. Dat krijg je als je niet zo groot bent. En dan die pretentieuze gezichten die ze trekken als ze naar een schilderij kijken. Bovendien houd ik er niet van om dingen te bekijken die nooit in mijn bezit zullen zijn. Daar ben ik veel te hebberig voor. Ik wandel ook nooit door een dure winkelstraat, omdat ik dan misschien kleren zie die ik graag wil hebben maar die ik niet kan betalen.
“Met moderne kunst heb ik he-le-maal niets. Het geklieder van Mark Rothko, Wassily Kandinsky en Kazimir Malevitsj vind ik ronduit schandelijk. De impressionisten vind ik wel heel erg mooi. Op instigatie van Jeroen Krabbé ben ik ooit eens naar Musée Marmottan Monet geweest. Daar hangen de beroemde vijverschilderijen van Claude Monet. Als je in Parijs bent: ga erheen. Iets dichter bij huis staat het Mauritshuis. Altijd als ik in Den Haag ben, moet ik even gaan kijken naar Gezicht op Delft van Johannes Vermeer. Een wonder. Hoe is het mogelijk dat iemand zoiets prachtigs heeft gemaakt? Datzelfde gevoel heb ik bij de portretten die Rembrandt in zijn latere jaren van zichzelf heeft geschilderd. Omdat ik zo van de oude Rembrandt houd, nam mijn man me mee naar de tentoonstelling Late Rembrandt in het Rijksmuseum, maar daar waren zo veel mensen dat het er gewoon stonk en ik na een paar minuten bijna kokhalzend het Museumplein op gerend ben.”
Het hele interview met Annemarie Oster leest u hier op Blendle. U kunt hier het hele tijdschrift inzien, of hier een voordelig (proef)abonnement afsluiten.
De culturele agenda van… Bart Van Loo
Bart Van Loo (1973) is een Vlaamse schrijver en conferencier, bekend als connaisseur van Franse chansons en literatuur in De Wereld Draait Door. Wat consumeert hij verder op cultureel gebied?
Minister Ard van der Steur over De Asielzoeker, De Kast & Hendrick Goltzius
In de HP/De Tijd van deze maand geeft Ard van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie, zijn culturele smaak prijs.
Over De Asielzoeker van Arnon Grunberg:
“Wie naar mijn smaak de beste schrijver is van Nederland? Arnon Grunberg. Zijn mooiste boek, en dat is misschien kwetsbaar om te zeggen omdat mijn departement verantwoordelijk is voor het vluchtelingenbeleid, vind ik De Asielzoeker. Het boek gaat over een volkomen onwerkelijke situatie waarin een man zich tot de gang laat verbannen, letterlijk onder de kapstok slaapt, omdat zijn vrouw een asielzoeker in huis – en bed! – heeft genomen. De manier waarop hij dat vertelt, en de manier waarop hij de sympathie die je voelt voor de hoofdpersonen in het boek gaandeweg laat veranderen, vind ik magistraal.”
Over De Kast:
“Als ik muziek luister, is dat meestal klassieke muziek. Dat begint ’s morgens al met de wekkerradio: die staat op Radio4. De radio in de keuken ook. En ’s avonds, als ik dan na een lange dag werken thuis kom, zet ik graag een cd op. Mijn laatst gekochte cd is het album 7 Layers van Dotan. Ik zag hem op de uitreiking van de Edison Awards, en dacht: die jongen is fantastisch, daar wil ik meer van weten. Ik luister dus niet alleen klassieke muziek, maar ook best veel naar popmuziek. Het album van Kovacs moet ik nog kopen. Dat meisje heeft een indrukwekkende stem. En waar ik vroeger heel erg fan van was, en nog steeds wel: De Kast. Zij zongen deels in het Fries, deels in het Nederlands en hebben waanzinnig mooie nummers gemaakt. In nije dei vind ik nog steeds een van de mooiste nummers die ik ken.”
Over Hendrick Goltzius
“Ik ben kleurenblind, dus ik ervaar kunst anders dan de meeste mensen. Hoe anders weet ik niet, want ik weet niet wat andere mensen zien en zij weten niet wat ik zie, maar het is daardoor denk ik dat abstracte kunst niet noodzakelijkerwijs mijn meest preferente aandachtsgebied is. Ik hou van realistische kunst, en dan met name de olieverfschilderijen van de oude meesters uit de Gouden Eeuw. Zelf verzamel ik die kunst niet omdat ik dat niet kan betalen, dus als u bij mij thuis kijkt ziet u vooral zestiende-, zeventiende- en achttiende-eeuwse grafiek en negentiende-eeuwse schilderkunst. Hendrick Goltzius is mijn favoriete kunstenaar. Dat komt voor een deel door mijn vader, die verzamelaar was van de portretprenten van Goltzius. Na zijn dood heb ik de verzameling van hem overgenomen. Niet veel mensen zullen weten wie Hendrick Goltzius is, maar naar mijn smaak is hij – na Rembrandt van Rijn – de beste kunstenaar die Nederland ooit heeft gehad.”
Het gehele interview van Nick Muller met Ard van der Steur leest u hier op Blendle. U kunt hier het hele tijdschrift inzien, of hier een voordelig (proef)abonnement afsluiten.
Typhoon: ‘De westerse samenleving ondersteunt het idee van witte superioriteit’
In het zomernummer van HP/De Tijd geeft rapper Typhoon (pseudoniem van Glenn de Randamie, 1984) zijn culturele smaak prijs. Hij vertelt daarin onder meer over het schilderij dat hem inspireerde voor het nieuwe nummer Zolen boven m’n kruin, waarom hij verslingerd is aan het boek Verslaafd aan liefde van Jan Geurtz en waarom Kendrick Lamar ‘de Messi onder de rappers’ is.
Typhoon laat zich in het interview ook uit over onder andere onze geschiedschrijving, en maakt een paar statements: “Laten we als land eens eerlijk zijn over onze zwarte bladzijdes. Steek die hand eens in eigen boezem. Herschrijf die geschiedenisboeken eens. Waar ik me bijvoorbeeld dood aan erger, zijn de geschiedenisboeken op school. Want hoe komt het bijvoorbeeld dat er een Tweede Wereldoorlog is gekomen? Don’t come with that bullshit van een Adolf Hitler die het kwaad personifieert. Zo zwart-wit is het niet. Nee, er is een hele westerse samenleving die het idee van witte superioriteit ondersteunde en ondersteunt. Daar komt dat vandaan. En we hebben er blijkbaar geen moer van geleerd. Een van de eerste daden na de Tweede Wereldoorlog, toen we vijf jaar lang zelf hadden ondervonden was het was om vernederd te worden, om onderdrukt te worden, was het ondersteunen van het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Dat is als een moeder die een klap geeft aan haar oudste zoon, die vervolgens weer een klap geeft aan zijn jongere broertje, die weer aan de jongste en die weer aan de kat. Wil je daadwerkelijk iets veranderen, dan moet je ons handelen inzichtelijk gaan maken.”
Power to the people
Ook pleit Typhoon voor een totaal andere invulling van overheidstaken: “Er komt een punt dat we doorkrijgen dat we niet meer afhankelijk moeten zijn van de overheid, maar dat we het allemaal zelf moeten gaan doen. Power to the people. En dat punt gaat komen, ook in Nederland, en daar kijk ik heel erg naar uit. De eerste stappen naar zijn al gezet. Kijk naar zo’n love-movement, waar Lobi da Basi misschien ook wel een van de aanjagers van is, maar ook in de bezetting van het Maagdenhuis en de Occupy-beweging. We voelen met z’n allen dat de manier waarop de wereld geregeerd wordt niet meer bij ons past, dat we de macht zelf naar ons toe moeten trekken. We voelen met z’n allen dat ons lichaam ziek is, en dat we daar iets aan moeten doen. Misschien weten we nog niet precies hoe we beter kunnen worden, want we zijn geen doktoren, maar we proberen al eens wat. I might not see the day, maar beetje bij beetje gaan we naar een wereld waarin we niet meer afhankelijk zijn van een systeem, zelfvoorzienend zijn en zelf richting gaan geven. Daar kijk ik echt naar uit.”
Het gehele interview van Nick Muller met Typhoon leest u in het zomernummer van HP/De Tijd, dat nu in de schappen ligt. Lees hem hier digitaal, of sluit hier een voordelig (proef)abonnement af.
Lees ook:
Kwoot du jour. Maar wie zei het? (Van Rossem op GeenStijl, 10 juli 2015.)
Wat rapper Typhoon zegt ist einfach nicht wahr (Willem Jan Hilderink op The Post Online, 10 juli 2015.)
De culturele agenda van… Arnold Karskens
In de ZZP-special van HP/De Tijd, die vanaf vandaag in de winkels ligt, geeft oorlogsverslaggever Arnold Karskens zijn culturele smaak prijs. Hieronder vindt u enkele fragmenten uit het interview.
De culturele agenda van… Adri Duivesteijn
Een voorproefje uit het interview met politicus Adri Duivesteijn in de nieuwe HP/De Tijd (nummer 5, 2015), die vanaf vandaag in de schappen ligt.
Literatuur
“(-) Kijken in de ziel: artsen en Kijken in de ziel: ondernemers van Coen Verbraak heb ik bijvoorbeeld met ontzettend veel genoegen gelezen. Het leuke van deze serie is dat je wordt meegenomen in de wereld en de denkpatronen van de ondervraagde beroepsgroep. Je ziet ook eens hoe zij de werkelijkheid zien. Schoonheid achter de schermen van Peter de Waard, over verzetsstrijdster Tiny Strobos, vond ik ook fascinerend omdat het de kracht van de eenling laat zien die in verzet komt. Een boek dat ik graag nog wil lezen is De Cirkel van Dave Eggers. Wat mij daar zo in aantrekt is dat het in de traditie van 1984 van George Orwell is geschreven. Eggers verklaart hoe je als het ware verstrikt raakt in het web van sociale media. Op een gegeven moment weten ze alles van je. Ik merk dat zelf ook. Om een heel cynisch voorbeeld te geven: sinds ik weet dat ik ongeneeslijk ziek ben zie ik op mijn webpagina’s advertenties voor uitvaartverzekeringen staan.”
“Het land is moe van Tony Judt is een geweldige verhandeling over de ontevreden samenleving. Onze samenleving. Judt, die aan een spierziekte leed en dit boek vlak voor zijn dood heeft voltooid, geeft een verklaring voor het feit dat we alles hebben maar toch ontevreden zijn. Ook analyseert hij de positie van de sociaaldemocratie en brengt hij precies onder woorden wat ik voel. Hij schrijft hoe de sociaaldemocratie steeds verder verglijdt naar het neoliberalisme. Dat geldt ook voor de Partij van de Arbeid. De PvdA neemt haar partijbeginselen niet meer serieus. Judt zegt daarover: “Zonder idealisme wordt de politiek teruggebracht tot een soort boekhouden, resteert slechts het dagelijkse besturen van mensen en dingen. Een conservatief zal dat zo nodig overleven, maar voor links is het een catastrofe.” De PvdA, en in feite de hele progressieve beweging, raakt in toenemende mate zijn oorspronkelijke positie kwijt. Ik vind ook dat de voorhoede van de PvdA een geluid vertolkt dat te weinig het authentieke geluid van de PvdA is.”
Muziek
“Muziek is een belangrijk onderdeel van mijn leven. The Beatles vind ik fascinerend. (-) Als ik moet kiezen tussen Paul McCartney en John Lennon dan kies ik voor John Lennon. Paul McCartney is ook wel goed hoor, 7 juni ga ik samen met mijn dochters naar het concert dat hij geeft in het Ziggo Dome, maar John Lennon staat wat mij betreft meer in verbinding met mijn idealen. In zijn nummer GOD zingt hij bijvoorbeeld: ‘I don’t believe in Elvis / I don’t believe in Zimmerman / I don’t believe in Beatles / I just believe in me… and that reality.’ Kortom: ik geloof niet in een “concept by which we matter our pain” , zelfs niet in het door mij opgerichte instituut The Beatles, “the dream is over… but now I’m John. And so dear friends, You just have to carry on”.”
“Ik sla per definitie aan op muziek omdat iemand mij daarover tipt. De muziek van jazzpianist Keith Jarrett hoorde ik voor het eerst op een woonboot in Delft. Heel poëtische muziek vind ik het. Zoek The Köln Concert maar eens op: dat is hele romantische, dromerige improvisatie. Heerlijk om naar te luisteren. Het concert Live in Wien van tanguero Ástor Piazzolla werd mij ook getipt. De jazz van Brad Mehldau, dat is wel een bijzonder verhaal, werd mij getipt door collega-Kamerlid Willem Witteveen. In een gesprek over muziek vertelde hij mij dat de muziek van Brad Mehldau voor hem de allerbeste muziek was die er bestond. Een maand voordat hij overleed (Willem Witteveen zat in het neergestorte vliegtoestel MH17, red.) zijn we samen nog naar een concert van hem geweest in het Concertgebouw. Hoe Mehldau achter zijn piano de hele wereld laat zweven is ongelooflijk. Die muziek was zo mooi dat iedereen in een staat van geluk de zaal verliet.”
Duivesteijn in het kort
Adri Duivesteijn (Den Haag, 1950) is namens de Partij van de Arbeid lid van de Eerste Kamer. Duivesteijn begon zijn carrière als actievoerder in de Schilderswijk in Den Haag. Later was hij onder meer wethouder van ruimte ordening en stadsvernieuwing in Den Haag (1980 – 1989), directeur van het Architectuurinstituut (1989 – 1994) en lid van de Tweede Kamer (1994 – 2006). Na zeven jaar wethouder van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening te zijn geweest in Almere, ging hij in 2013 aan de slag als senator in de Eerste Kamer. In 2014 werd bekend dat Duivesteijn ongeneeslijk ziek is. De prostaatkanker waarvoor hij sinds 2006 werd behandeld bleek niet meer te opereren. Na de Eerste Kamer-verkiezingen, op 18 mei aanstaande, beëindigd Duivesteijn zijn politieke carrière om meer tijd voor zichzelf en zijn gezin vrij te maken.
Nick Muller 